Konkordato Nedir? Başvuru Şartları, Gerekli Belgeler ve 2026 Değişiklikleri

Konkordato nedir?

Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçlunun, mahkeme denetiminde ve alacaklıların nitelikli çoğunluğunun onayıyla borçlarını vade verilmesi ya da tenzilat yapılması yoluyla yeniden yapılandırmasını sağlayan bir icra ve iflas hukuku kurumudur. Düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 285 ilâ 309 uncu maddeleri arasında yer almaktadır. Bugünkü sistemin temeli, 28.02.2018 tarihli ve 7101 sayılı Kanun ile yapılan kapsamlı değişikliktir; bu sistem 7155 ve 7327 sayılı Kanunlarla da değişikliğe uğramıştır.

Kanunun ifadesiyle borçlu, konkordato yoluna "borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflâstan kurtulmak için" başvurur (İİK m.285/1). Konkordatonun temel amacı, ekonomik olarak yaşatılabilir durumdaki bir işletmenin faaliyetine devam ederken borçlarını alacaklılarla üzerinde uzlaşılan bir plan çerçevesinde ödemesidir. Bu nedenle mahkeme, süreç boyunca konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığını denetler.

Uygulamada en sık karşılaşılan tür adi konkordatodur. Kanun bunun yanında malvarlığının terki suretiyle konkordatoyu ve iflastan sonra konkordatoyu da düzenlemektedir. Bu yazıda adi konkordato esas alınmıştır.

Kimler konkordato talep edebilir?

İİK m.285 uyarınca konkordato talebinde bulunabilecek kişiler şunlardır:

• Borçlunun kendisi: Borçlarını vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu konkordato talep edebilir. Borçlunun iflasa tabi olup olmaması talep hakkını ortadan kaldırmaz; borca batık olma şartı da aranmaz.
• Alacaklı: İflas talebinde bulunabilecek her alacaklı, gerekçeli bir dilekçeyle borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebilir. Bu durumda mahkeme belgelerin sunulması için borçluya makul bir süre verir ve belgelerin hazırlanma masrafını alacaklı karşılar (İİK m.287/2).

Borçlunun iflasa tabi olup olmaması; yetkili mahkemeyi, talebe eklenecek belgelerin kapsamını ve sürecin başarısız olması hâlinde iflas sonucunun doğup doğmayacağını doğrudan etkiler.

Görevli ve yetkili mahkeme, gider avansı

Konkordato talepleri asliye ticaret mahkemesinde görülür. Yetkili mahkeme, iflasa tabi borçlu için İİK m.154'ün birinci veya ikinci fıkrasında belirtilen yerdeki, iflasa tabi olmayan borçlu için ise borçlunun yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir (İİK m.285/3).

Talepte bulunan, Adalet Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan tarifede belirtilen konkordato gider avansını yatırmak zorundadır. Gider avansı konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114 ve 115 inci maddeleri kıyasen uygulanır (İİK m.285/4); avansın yatırılmaması, dava şartı eksikliği sonucunu doğurabilir.

Konkordato talebine eklenecek belgeler

Konkordato talebinin kabul edilebilmesi için en kritik aşama, başvuru dosyasının eksiksiz hazırlanmasıdır. Mahkeme, İİK m.286'da sayılan belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir (İİK m.287/1). Borçlunun talebine eklemesi gereken belgeler şunlardır:

1. Konkordato ön projesi: Borçların hangi oranda veya vadede ödeneceğini, alacaklıların hangi oranda alacaklarından vazgeçmiş olacağını, ödemeler için malvarlığının satılıp satılmayacağını ve gerekli mali kaynağın sermaye artırımı, kredi temini veya başka bir yöntemle nasıl sağlanacağını gösteren plan.
2. Malvarlığının durumunu gösteren belgeler: Defter tutmakla yükümlü borçlular için son bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu; hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden hazırlanan ara bilançolar; ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri, e-defter berat bilgileri, duran varlık listeleri ve tüm alacak ve borçları vadeleriyle birlikte gösteren listeler.
3. Alacaklı ve alacak listesi: Alacaklıları, alacak miktarlarını ve alacaklıların imtiyaz durumunu gösteren liste.
4. Karşılaştırma tablosu: Ön projedeki teklife göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktar ile borçlunun iflası hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştırmalı olarak gösteren tablo.
5. Makul güvence veren denetim raporu: Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşunca Türkiye Denetim Standartlarına göre hazırlanan ve ön projedeki teklifin gerçekleşeceği hususunda makul güvence veren denetim raporu ile dayanakları.

Borçlu ayrıca, süreç içinde mahkeme veya komiser tarafından istenebilecek diğer belge ve kayıtları da sunmak zorundadır (İİK m.286/3).

İflasa tabi olmayan borçlular bakımından Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Hakkında Yönetmelik m.5/2 özel bir düzenleme içerir: Bu borçlular yalnızca ön projeyi ve alacaklı-alacak listesini, uygun düştüğü ölçüde de malvarlığı durumunu gösteren belgeleri sunar.

2026 yönetmelik değişikliği: başvuru dosyasında neler değişti?

Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Hakkında Yönetmelik, 13 Mayıs 2026 tarihli ve 33252 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik yönetmeliğiyle değiştirilmiş ve değişiklikler yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Başvuru hazırlığını doğrudan etkileyen değişiklikler şunlardır:

• Finansal raporlama çerçevesi netleştirildi (m.4/1-c): Finansal tablolar; bağımsız denetime tabi borçlular için denetlenen finansal tabloların hazırlanmasında esas alınan çerçeveye (Türkiye Muhasebe Standartları), bağımsız denetime tabi olmayan tüzel kişi tacirler için Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardına (BOBİ FRS), diğer borçlular için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili mevzuata göre hazırlanır.
• Makul güvence raporunun iki nüshası (m.5/1-d): Talebe makul güvence veren denetim raporunun iki nüshası eklenir.
• KGK'ya bildirim süresi (m.19): Bağımsız denetim kuruluşu, denetim sözleşmesini ve raporu imza tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde KGK'ya bildirir. KGK duyurusuna göre bu yükümlülük, borçlunun konkordato talebinde bulunup bulunmadığından bağımsızdır. Dava açıldıktan sonra rapor, mahkeme yazı işleri müdürlüğü tarafından da gecikmeksizin KGK'ya bildirilir.

Bu değişikliklerle, finansal verilerin hangi standarda göre hazırlanacağı konusundaki belirsizlik giderilmiş ve makul güvence raporlarının kamu gözetimi altında izlenebilirliği artırılmıştır. Standarda uygun hazırlanmamış finansal tablolar, geçici mühlet aşamasında ciddi bir ret riski oluşturur.

Konkordato talebinin ilk sonuçları

Belgeler eksiksiz sunulduğunda mahkeme derhâl geçici mühlet kararı verir, borçlunun malvarlığının korunması için gerekli tedbirleri alır ve bir geçici konkordato komiseri görevlendirir. Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur (İİK m.288/1); bu dönemde borçlu aleyhine kural olarak takip yapılamaz ve başlamış takipler durur. Geçici mühlet, kesin mühlet ve tasdik aşamalarını "Konkordato Süreci Adım Adım" başlıklı yazımızda ayrıca ele aldık.

Konkordato aynı zamanda borçluya ciddi yükümlülükler de getirir. Mühlet kararından itibaren borçlu, mahkemenin izni olmadan rehin tesis edemez, kefil olamaz, ivazsız tasarrufta bulunamaz; taşınmazını ve işletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden taşınırlarını devredemez ve takyit edemez (İİK m.297/2). İflasa tabi borçlu bakımından konkordatonun başarıya ulaşamayacağının anlaşılması gibi hâllerde mahkeme, kesin mühleti kaldırarak resen iflasa karar verir (İİK m.292).

Değerlendirme

Konkordato, faaliyetini sürdürme imkânı bulunan ancak borç yükünü mevcut vade yapısıyla taşıyamayan işletmeler için güçlü bir koruma ve yeniden yapılanma aracıdır. Ancak yalnızca icra takiplerini durdurmaya yönelik, gerçekçi bir ödeme planına dayanmayan başvurular hem ret hem de iflas riski taşır. Başvurunun başarısı; ön projenin gerçekçiliğine, finansal tabloların doğru standarda göre hazırlanmasına ve makul güvence raporunun niteliğine bağlıdır.

Yalnızca finansal kuruluşlara olan borçlarda sıkışan işletmeler için Finansal Yeniden Yapılandırma (FYY) da bir alternatif olarak değerlendirilebilir. Hangi yolun uygun olduğu, borç dağılımı ve alacaklı profili dikkate alınarak her dosyada ayrıca incelenmelidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki görüş niteliğinde değildir. Somut durumlar için yürürlükteki mevzuat esas alınmalıdır.

Kaynaklar

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m.285, 286, 287, 288, 292, 297
• Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Hakkında Yönetmelik (RG 30.01.2019, 30671)
• Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG 13.05.2026, 33252)
• KGK'nın 14.05.2026 tarihli ve 2026-21 sayılı duyurusu