BA/BS Formları Nedir? Güncel Mevzuat ve Bildirim Yükümlülüğü

1. GİRİŞ

BA/BS formları, 03.12.2022 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan “Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ” ile düzenlenmiştir. Söz konusu Tebliğ uyarınca BA/BS formları, Maliye Bakanlığına bağlı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın önemli denetim araçlarından biri olarak kabul edilmektedir.

BA/BS formları, vergi dairesine sunulan bildirim niteliğinde formlar olup vergi beyannamesi niteliği taşımamaktadır. Bu nedenle, söz konusu formların verilmesiyle birlikte herhangi bir vergi tarhı veya tahakkuku söz konusu olmamakta; dolayısıyla doğrudan bir vergi ödeme yükümlülüğü doğmamaktadır.

1. BA/BS FORMLARININ TANIMI

BA/BS formları, Türkiye’deki işletmelerin belirli bir tutarın üzerindeki mal ve hizmet alım-satım işlemlerini Gelir İdaresi Başkanlığı’na bildirmelerini sağlayan önemli bir bildirim sistemidir. Bu formlar aracılığıyla işletmeler, KDV hariç 5.000 TL ve üzerindeki alım ve satım işlemlerini aylık olarak kaydetmekte ve beyan etmektedir.

BA formu, mal ve hizmet alımlarına ilişkin bildirimlerin yapılmasında kullanılmakta olup “Bildirim Alacak” ifadesinin kısaltmasıdır. BS formu ise mal ve hizmet satışlarına ilişkin bildirimlerin yapılmasında kullanılmakta olup “Bildirim Satacak” ifadesinin kısaltmasıdır. Bu kapsamda BA formu işletmenin yaptığı alışları, BS formu ise yaptığı satışları göstermektedir.

Bu bildirimler aracılığıyla Gelir İdaresi Başkanlığı; alıcı ve satıcı beyanlarını karşılaştırmak suretiyle sahte veya yanıltıcı belge kullanımını tespit edebilmekte, vergi kayıp ve kaçağını önlemeye yönelik analizler yapabilmekte ve özellikle KDV iade süreçlerini etkin bir şekilde denetleyebilmektedir.

BA/BS formlarının işlevi yalnızca vergi denetimi ile sınırlı değildir. Aynı zamanda bu formlar, işletmelerin kendi iç denetim süreçlerinde de önemli bir rol oynamaktadır. İşletmeler, söz konusu formlar sayesinde mali kayıtlarının doğruluğunu ve tutarlılığını kontrol edebilmekte; ticari ilişkilerde şeffaflığı artırarak alıcı-satıcı mutabakatlarının sağlıklı şekilde yapılmasına katkıda bulunmaktadır. Bu yönüyle BA/BS formları, ticari işlemlerde disiplin ve kayıt düzeninin sağlanmasına da hizmet etmektedir.

    2.1. BA/BS Formu Kapsamında Bildirime Konu İşlemler

BA/BS formları kapsamında; mal alışları, mal alış iadeleri, mal satışları, mal satış iadeleri, demirbaş alımları ve çeşitli giderlere ilişkin olarak fatura ile belgelendirilen işlemler bildirime konu edilmektedir.

Bu kapsamda, aynı kişi veya kurumdan yapılan işlemlere ilişkin olarak, KDV hariç tutarı 5.000,00 TL’yi aşan faturaların toplam tutarlarının ve fatura adetlerinin bildirilmesi gerekmektedir.

1. BA/BS FORMLARINI BİLDİRMEK ZORUNDA OLAN MÜKELLEFLER

BA/BS formlarını vermekle yükümlü olan mükellefler şunlardır:

• Türkiye’de faaliyet gösteren kurumlar vergisi mükellefleri,
• Gerçek usulde gelir vergisi mükellefleri,
• Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler.

Birden fazla şubesi bulunan mükellefler bakımından bildirimler, merkez tarafından şubelere ait bilgiler de dahil edilmek suretiyle yapılmaktadır.

Kollektif şirketler ile bilanço esasına göre defter tutan adi ortaklıklarda ise bildirimlerin, ortaklık adına ve ortaklığa ait vergi kimlik numarası kullanılarak yapılması gerekmektedir. Aksi halde bildirim yapılmamış sayılmaktadır.

    3.1. Uygulama Süresi ve Şekli

BA/BS formları, geçmişte elektronik ortamda hazırlanarak Gelir İdaresi Başkanlığı’na gönderilmekteydi. Ancak 25 Eylül 2024 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan düzenleme ile, Eylül 2024 döneminden itibaren form bildirimlerinin verilmesi uygulamasına tamamen son verilmiştir.