Arsa Payının Düzeltilmesi Davasından Feragat Etmenin Hukuki Sonuçları

I. Giriş

Bu çalışmada öncelikle davadan feragat kurumu genel usul hukuku bakımından açıklanacak ardından feragatin arsa payının düzeltilmesi davası üzerindeki etkisi, davanın niteliği ve çok taraflı menfaat yapısı çerçevesinde değerlendirilecektir.

II. Feragat Kurumu

Feragat kurumu, Medeni Usul Hukuku'nda davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi anlamına gelen, tek taraflı, açık, kesin ve şartsız bir irade beyanı ile gerçekleşen karma karakterli bir hukuki işlemdir. Feragat, hüküm kesinleşinceye kadar her aşamada yapılabilir ve karşı tarafın veya mahkemenin kabulüne bağlı olmaksızın hukuki sonuç doğurur.

Nitekim Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nin 16.09.2014 tarihli, 2014/15727 E., 2014/14236 K. sayılı kararında feragatin kesin hüküm gibi sonuç doğurduğu açıkça belirtilmiştir. Ayrıca feragat eden taraf yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmaktadır. Bu kapsamda feragat, yalnızca usuli anlamda davayı sona erdirmekle kalmayıp aynı zamanda dava konusu edilen haktan da vazgeçilmesi sonucunu doğurduğundan feragate konu uyuşmazlık bakımından taraflar arasında kesin ve bağlayıcı bir hukuki durum ortaya çıkmaktadır. Bu yönüyle feragat, tarafların uyuşmazlığı ileriye dönük olarak tamamen ortadan kaldıran en kesin usul işlemlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

III. Birden Fazla Davacı Olması Durumunda Feragat

Birden fazla davacının bulunduğu hallerde, davacılardan birinin feragat etmesi yalnızca kendi açısından sonuç doğurmakta; diğer davacılar yönünden yargılama devam etmektedir. Nitekim Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 14.07.2025 tarihli, 2025/5022 E., 2025/11018 K. sayılı kararında da bir davacı yönünden feragat nedeniyle ret kararı verilirken, diğer davacı yönünden davanın esastan incelenerek karara bağlandığı görülmektedir. Bu durum, feragatin kişisel nitelikte bir işlem olduğunu ve davaya katılan diğer tarafların haklarını doğrudan etkilemediğini açıkça ortaya koymaktadır.

IV. Birleşen Davalarda Feragat

Birleşen dosyalardan birinde feragat edilmesi, diğer dosyalar bakımından yargılamanın devamına engel teşkil etmemektedir. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 29.03.2023 tarihli, 2016/897 E., 2023/275 K. sayılı kararında da bu husus kabul edilmiş olup, her bir davanın kendi tarafları ve talepleri çerçevesinde ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu nedenle feragat, yalnızca ilgili olduğu dava veya talep bakımından sonuç doğurmaktadır.

V.  Kısmi Feragat

Feragat, davanın tamamına ilişkin olabileceği gibi belirli bir talebe, belirli bir davalıya veya dava konusunun bir kısmına da ilişkin olabilir. Feragatin belirli bir davalıya veya talebe yönelik olması halinde, yalnızca feragat edilen kısım yönünden davanın reddine karar verilmekte; kalan kısımlar bakımından yargılama sürdürülmektedir. Nitekim uygulamada, davanın bir kısmından vazgeçilmesi halinde sadece bu kısım yönünden ret kararı verilerek diğer talepler hakkında yargılamaya devam edildiği görülmektedir. Bu durum, feragatin kapsamına göre sonuç doğurduğunu ve davanın tamamını kendiliğinden sona erdirmediğini göstermektedir.

VI. Arsa Payının Düzeltilmesi Davasının Niteliği

Arsa payının düzeltilmesi davası, kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş yapılarda, bağımsız bölümlerin değerleriyle orantılı olarak belirlenmemiş arsa paylarının yeniden düzenlenmesini amaçlayan bir davadır. Bu dava, hatalı belirlenmiş arsa paylarının, bağımsız bölümlerin gerçek değerleriyle orantılı hale getirilmesini sağlamaktadır. Bu talep, arsa payının artırılması veya azaltılması yönünde olabilir.

Bu dava, yalnızca davacı malik ile davalı malik arasında kişisel sonuç doğuran basit bir eda davası niteliğinde değil tespit davası niteliğindedir. Arsa payının düzeltilmesi, ana taşınmazdaki bağımsız bölümlerin arsa payı dengesini, ortak giderlere katılım oranlarını, yönetim ilişkilerini ve kat mülkiyetinin sona ermesi halinde paylı mülkiyet oranlarını etkileyebilecek niteliktedir.

Bu nedenle arsa payının düzeltilmesi davası, tüm kat maliklerinin hukuki durumunu ilgilendiren, mülkiyet hakkıyla bağlantılı ve çok taraflı menfaat yapısı taşıyan bir dava olarak değerlendirilmelidir.

VII. Feragatin Arsa Payının Düzeltilmesi Davasına Etkisi

Arsa payı düzeltilmesi davalarının paydaşlık ilişkisine dayalı niteliği gereği, benzer nitelikteki paydaşlık davalarında kabul edildiği üzere, davacı feragat etse dahi davalılardan birinin davaya devam etmek istemesi halinde mahkemece yargılamaya devam edilerek işin esası hakkında karar verilmesi mümkündür. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi’nin 15.02.2017 tarihli, 2015/8035 E., 2017/1088 K. ve 26.06.2014 tarihli, 2014/5550 E., 2014/8703 K. sayılı kararlarında bu husus açıkça vurgulanmış ve somut olaylarda uygulanmıştır.

VIII. Sonuç

Feragat genel usul hukukunda davayı sona erdiren kesin bir işlem olsa da arsa payının düzeltilmesi davalarında davanın mecburi dava arkadaşlığına dayanan yapısı, sicilin sıhhati ve çok taraflı menfaat dengesi nedeniyle, feragatin etkisi her bir paydaşın hukuki durumu ve taraf teşkilinin bütünlüğü gözetilerek belirlenmelidir.